Hoe behandel je tuinhout zodat het mooi blijft en lang meegaat?
5 artikelen
Je ontdekt kleine gaatjes of boormeel in een houten meubel, schuur of balk en vraagt je af of houtworm nog actief is. Controleer eerst de schade en kies daarna een aanpak die past bij het hout en de plek.
Een houten bank, tafel of schutting krijgt buiten te maken met zon en regen. Met beits kun je het hout een nieuwe kleur geven en beschermen, maar de juiste aanpak hangt af van de houtsoort, de bestaande afwerking en de uitstraling die je wilt. Kijk daarom eerst naar de staat van het hout en bepaal daarna welk product geschikt is voor buitengebruik.
Beits is een afwerking voor hout; welke bescherming en uitstraling je krijgt, verschilt per product. Kies altijd een product dat bedoeld is voor buiten en voor de toepassing, zoals een tuinbank, schutting of tuinhuis. Een product voor buitenschrijnwerk is niet automatisch geschikt voor een terras of een oppervlak waarop veel wordt gelopen.
Bekijk eerst of het hout kaal, eerder behandeld of verweerd is. Controleer ook op zachte plekken, scheuren, losse vezels en houtaantasting. Zie je kleine gaatjes of fijn boormeel, dan kan er houtworm spelen. Beits is daarvoor geen vervanging van een passende bestrijding; bekijk bij twijfel de informatie over houtworm herkennen en aanpakken.
Transparante beits laat de houtnerf zichtbaar, maar verandert doorgaans wel de kleurindruk. De bestaande kleur en structuur blijven dus bepalend voor het resultaat. Een proef op een onopvallende plek helpt om de kleur vooraf te beoordelen.
Dekkende beits geeft een meer egale kleur en laat de natuurlijke kleur van het hout minder spreken. De houtstructuur kan afhankelijk van het product nog zichtbaar blijven. GAMMA beschrijft dit verschil ook in zijn advies voor het beitsen van tuinmeubelen: bij transparante beits blijft de houtstructuur zichtbaar, terwijl dekkende beits die aanblik verandert. Wil je de houtnerf minder laten opvallen, lees dan over een dekkende afwerking.
Bij een tuinmeubel van teak kan olie een alternatief zijn voor beits. Die producten zijn niet zonder meer uitwisselbaar: kijk naar de bestaande behandeling en volg het onderhoudsadvies dat bij het meubel en het product hoort. Meer hierover lees je bij teak met olie onderhouden.
Lees op het blik of in het productblad voor welke houtsoorten en toepassingen de beits bedoeld is. Let op of het product transparant of dekkend is, welke voorbehandeling nodig is en hoeveel lagen de fabrikant voorschrijft. Ga niet uit van één universeel aantal lagen of een vaste droogtijd: die verschillen per product en omstandigheden.
Is het hout al behandeld, controleer dan of de bestaande laag vastzit en of het nieuwe product ermee te combineren is. Bij transparante beits die je dekkend wilt overschilderen, adviseert Sikkens de hechting en de staat van de ondergrond zorgvuldig te beoordelen; verweerde lagen kunnen problemen geven met de hechting van het nieuwe systeem. Bij twijfel kan het nodig zijn oude lagen te verwijderen voordat je verdergaat.
Ook de houtsoort telt mee. Douglas hout kan een andere voorbereiding en productkeuze vragen dan geïmpregneerd hout. Gebruik dus niet alleen de kleur als selectiecriterium. Voor specifieke aandachtspunten kun je verder lezen over Douglas hout behandelen met beits.
Behandel niet automatisch alleen de zichtzijde als het productadvies vraagt om meerdere kanten mee te nemen. Bij tuinmeubels zijn vooral naden, uiteinden en moeilijk bereikbare delen makkelijk over het hoofd te zien.
Bekijk het hout pas nadat de voorgeschreven droogtijd is verstreken. Let op een gelijkmatige kleur, onbehandelde randjes, druipers en plekken waar de laag loskomt. Een kleurverschil kan voortkomen uit variaties in de houtkleur of de opname van het product; een proefvlak vooraf helpt zulke verrassingen te beperken.
Houd het hout daarna in de gaten. Als de afwerking zichtbaar slijt, verweert of loslaat, controleer dan eerst de staat van de ondergrond en het productadvies voordat je opnieuw beitst. Zo voorkom je dat een nieuwe laag boven op vuil of een slecht hechtende oude afwerking terechtkomt.
Bronnen: GAMMA over tuinmeubelen beitsen en Sikkens over transparante buitenbeits dekkend overschilderen.
Meestal moet het oppervlak schoon en glad zijn voordat je beits aanbrengt. Verwijder vuil en losse, verweerde delen en schuur waar nodig in de richting van de houtnerf. Maak het hout daarna stofvrij. De precieze voorbereiding hangt af van de ondergrond en het product; volg daarom het etiket of technische productblad.
Dat kan alleen als de bestaande laag en het gekozen product daarvoor geschikt zijn en de ondergrond voldoende hecht. Controleer op loslatende of verweerde plekken en volg de aanwijzingen van de fabrikant. Overstappen van transparante naar dekkende beits vraagt extra aandacht: Sikkens waarschuwt dat verweerde transparante lagen de hechting van een nieuwe afwerking kunnen hinderen.
Dat hangt af van het impregneermiddel, de droogte en de staat van het hout, en van de beits die je wilt gebruiken. Controleer de productinformatie en test zo nodig eerst op een onopvallende plek. Meer aandachtspunten vind je bij [hout dat is geïmpregneerd](/blog/geimpregneerd-hout-beitsen/).
